آخرین شب رئیس

معرفی کتاب

آخرین شب رئیس نوشته‌ی یاسمینا خضرا و ترجمه‌ی آمنه کرمی، رمانی است که آخرین ساعات زندگی معمر قذافی، رهبر سابق لیبی، را دستمایه‌ی روایت خود قرار می‌دهد. خضرا در این اثر به جای بازسازی صرفِ یک رویداد تاریخی، به ذهن و خاطرات شخصیتی وارد می‌شود که در آستانه‌ی فروپاشی قدرت خود قرار گرفته است. رمان از آخرین شب قذافی در شهر سرت آغاز می‌شود؛ زمانی که نیروهای مخالف او را محاصره کرده‌اند و فاصله‌ی میان گذشته‌ی پرقدرت و پایان قریب‌الوقوع او بسیار کوتاه شده است. در چنین موقعیتی، خاطرات دوران کودکی، مسیر رسیدن به قدرت، روابط و تجربه‌های شخصی با لحظات پایانی زندگی او در هم می‌آمیزد و تصویری ادبی از یک شخصیت سیاسی در واپسین ساعات عمر شکل می‌گیرد. درباره کتاب آخرین شب رئیس آخرین شب رئیس در قالب یک رمان تاریخی نوشته شده و روایت آن بر پایه‌ی شخصیت معمر قذافی و رویدادهای منتهی به مرگ او شکل گرفته است. داستان در شب ۱۹ تا ۲۰ اکتبر ۲۰۱۱ می‌گذرد؛ شبی که قذافی در سرت به سر می‌برد و آینده‌ای که زمانی تصور می‌کرد تحت کنترل اوست، دیگر قابل بازگشت نیست. یکی از ویژگی‌های مهم کتاب، انتخاب زاویه دید است. نویسنده روایت را به ذهن قذافی نزدیک می‌کند و از خلال افکار، خاطرات و برداشت‌های او، گذشته و حال را کنار هم قرار می‌دهد. به این ترتیب، کتاب تنها به شرح سقوط یک حکومت نمی‌پردازد، بلکه درباره‌ی قدرت، خودشیفتگی، ترس، خاطره، تنهایی و تصویری است که یک حاکم از خودش و جایگاهش در تاریخ دارد. خضرا در این رمان میان واقعیت تاریخی و داستان‌پردازی حرکت می‌کند. شخصیت اصلی کتاب یک چهره‌ی واقعی تاریخی است، اما گفت‌وگوها، افکار و بخش‌هایی از روایت در قلمرو ادبیات داستانی شکل گرفته‌اند. همین ترکیب باعث می‌شود کتاب برای مخاطبی که به رمان‌های تاریخی و ادبیات سیاسی علاقه دارد، قابل توجه باشد.  چرا کتاب آخرین شب رئیس را بخوانیم؟ روایتی داستانی از یک شخصیت تاریخی: کتاب زندگی و سقوط قذافی را از قالب گزارش تاریخی خارج کرده و آن را به یک روایت ادبی تبدیل می‌کند. تمرکز بر ذهن شخصیت اصلی: بخش مهمی از جذابیت رمان به زاویه دید آن مربوط است؛ خواننده با افکار، خاطرات و برداشت‌های قذافی از گذشته و وضعیت کنونی‌اش همراه می‌شود. پیوند تاریخ و ادبیات: وقایع سیاسی و تاریخی در کنار عناصر داستانی قرار گرفته‌اند و کتاب را میان رمان تاریخی و ادبیات سیاسی قرار می‌دهند. پرداختن به مسئله قدرت: رمان نشان می‌دهد شخصیتی که سال‌ها خود را قدرتمند و شکست‌ناپذیر می‌دانسته، چگونه در برابر پایان قدرت و زندگی خود قرار می‌گیرد. روایتی فشرده و متمرکز: کتاب با ۱۶۶ صفحه، روایتی نسبتاً کوتاه و متمرکز دارد و برای خوانندگانی که به رمان‌های تاریخی کم‌حجم علاقه دارند، گزینه‌ای قابل توجه است. کتاب آخرین شب رئیس مناسب چه کسانی است؟ این کتاب برای علاقه‌مندان به رمان تاریخی، ادبیات سیاسی، تاریخ معاصر لیبی و شمال آفریقا و داستان‌هایی درباره‌ی شخصیت‌های واقعی تاریخی مناسب است. همچنین خوانندگانی که به موضوعاتی مانند قدرت، سقوط سیاسی، دیکتاتوری، خاطره و تأثیر شخصیت فردی بر مناسبات سیاسی علاقه دارند، می‌توانند از این رمان بهره ببرند. خرید کتاب آخرین شب رئیس نسخه‌ی فارسی آخرین شب رئیس با ترجمه‌ی آمنه کرمی توسط نشر ثالث منتشر شده است. این چاپ در ۱۶۶ صفحه، قطع رقعی و جلد شومیز عرضه شده و نوبت چاپ آن اول، سال ۱۴۰۵ است. برای مطالعه‌ی رمانی کوتاه درباره‌ی واپسین ساعات زندگی یکی از چهره‌های بحث‌برانگیز تاریخ معاصر، می‌توانید این کتاب را از کتابفروشی چتر تهیه کنید.