نیمروزی در ینی‌شهیر

معرفی کتاب نیمروزی در ینی‌شهیر

نیمروزی در ینی‌شهیر رمانی از سوگی سویسال است که با ترجمه‌ی مژده الفت توسط نشر افق منتشر شده و در دسته‌ی ادبیات کشورهای همسایه قرار می‌گیرد. این رمان از آثار مهم ادبیات معاصر ترکیه است و با تمرکز بر زندگی آدم‌های گوناگون، تصویری از جامعه‌ی ترکیه در دوره‌ای پر از تغییرات اجتماعی و سیاسی ارائه می‌دهد.

درباره کتاب نیمروزی در ینی‌شهیر

داستان نیمروزی در ینی‌شهیر در آنکارا و در محدوده‌ی ینی‌شهیر می‌گذرد؛ جایی که در یک نیمروز معمولی، زندگی آدم‌هایی از طبقات و موقعیت‌های اجتماعی متفاوت برای مدتی کوتاه به یکدیگر نزدیک می‌شود. نقطه‌ی اتصال این شخصیت‌ها، اتفاقی ظاهراً ساده اما نمادین است: درخت کاوی بزرگی که در میان شهر قرار دارد و در آستانه‌ی سقوط است.

در ظاهر، هرکدام از شخصیت‌های رمان زندگی جداگانه‌ای دارند. آن‌ها ممکن است یکدیگر را نشناسند و دغدغه‌هایشان کاملاً متفاوت باشد؛ اما روایت سوگی سویسال این زندگی‌های پراکنده را در کنار هم قرار می‌دهد و از خلال آن‌ها تصویری گسترده‌تر از جامعه می‌سازد.

در میان شخصیت‌های داستان، علی، دوغان و اولجای جایگاه پررنگی دارند. رابطه‌ی میان این سه نفر، بخشی از مسائل و پرسش‌های نسل جوان آن دوره را نمایان می‌کند؛ از رابطه‌های عاطفی و دوستی گرفته تا نگاه به جامعه، آینده و تغییرات سیاسی. در کنار آن‌ها، شخصیت‌هایی از طبقات و گروه‌های اجتماعی مختلف وارد داستان می‌شوند و هرکدام بخشی از فضای اجتماعی آنکارا را نمایندگی می‌کنند.

یکی از ویژگی‌های مهم رمان این است که نویسنده تنها بر یک شخصیت یا یک خانواده تمرکز نمی‌کند. آدم‌های مختلفی با پیشینه‌ها، شغل‌ها، باورها و سبک زندگی‌های متفاوت در روایت حضور دارند. همین تنوع باعث می‌شود نیمروزی در ینی‌شهیر بیش از آنکه صرفاً داستان چند شخصیت باشد، تصویری چندلایه از یک جامعه در حال دگرگونی شکل دهد.

درخت کاو نیز در این میان نقش مهمی دارد. حضور آن در مرکز ماجرا، بهانه‌ای برای کنار هم قرار گرفتن آدم‌هایی است که در شرایط عادی شاید هیچ ارتباطی با یکدیگر پیدا نمی‌کردند. اتفاقی که برای این درخت رخ می‌دهد، در کنار داستان شخصیت‌ها، تصویری از تغییر شهر و تغییر سبک زندگی مردم را نیز به نمایش می‌گذارد.

رمان در بستری نوشته شده که ترکیه با دگرگونی‌های اجتماعی و سیاسی قابل‌توجهی روبه‌رو بود. سویسال این تغییرات را نه فقط از طریق اتفاقات سیاسی، بلکه از خلال زندگی روزمره‌ی مردم، روابط خانوادگی، عشق، اختلاف طبقاتی، دغدغه‌های جوانان و تغییر سبک زندگی روایت می‌کند.

به همین دلیل، نیمروزی در ینی‌شهیر را می‌توان رمانی درباره‌ی آدم‌ها و جامعه دانست؛ داستانی که از یک اتفاق محدود در یک نقطه از شهر شروع می‌شود، اما دامنه‌ی نگاهش بسیار گسترده‌تر است.

درباره نویسنده؛ سوگی سویسال

سوگی سویسال از نویسندگان مهم ادبیات معاصر ترکیه بود که آثارش به موضوعاتی مانند زندگی زنان، روابط انسانی، تغییرات اجتماعی و مسائل سیاسی و فرهنگی جامعه‌ی ترکیه می‌پردازند.

او در آثارش به زندگی روزمره و شخصیت‌هایی از طبقات مختلف جامعه توجه ویژه‌ای داشت و تلاش می‌کرد تحولات اجتماعی را از زاویه‌ی تجربه‌ی فردی انسان‌ها روایت کند. نیمروزی در ینی‌شهیر نیز نمونه‌ای از همین نگاه است؛ رمانی که به جای محدود شدن به یک قهرمان، مجموعه‌ای از آدم‌ها را در کنار یکدیگر قرار می‌دهد.

این اثر در سال ۱۹۷۴ برنده‌ی جایزه‌ی ادبی اورهان کمال شد و به یکی از آثار شناخته‌شده‌ی سوگی سویسال تبدیل شد.

درباره مترجم؛ مژده الفت

ترجمه‌ی فارسی نیمروزی در ینی‌شهیر را مژده الفت انجام داده است. انتقال فضای اجتماعی و لحن شخصیت‌های متعدد در چنین رمانی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بخشی از جذابیت اثر به تفاوت میان صداها، موقعیت‌ها و جهان‌بینی‌های شخ