هنر اشتباه کردن (تئاتر رومئو کاستللوچی)

معرفی کتاب هنر اشتباه کردن (تئاتر رومئو کاستللوچی)

هنر اشتباه کردن (تئاتر رومئو کاستللوچی) نوشته‌ی ژان لویی پریه و ترجمه‌ی علی شمس، کتابی نظری در حوزه‌ی تئاتر و هنر اجراست که به تئاتر رومئو کاستللوچی، کارگردان و هنرمند شناخته‌شده‌ی ایتالیایی، می‌پردازد. این اثر در مجموعه‌ی کتاب‌های نظری حوزه‌ی نمایش و هنر اجرا منتشر شده و تلاش می‌کند خواننده را با نگاه و زبان هنری کاستللوچی و شیوه‌ی متفاوت او در مواجهه با تئاتر آشنا کند.

رومئو کاستللوچی از هنرمندانی است که در آثارش تئاتر را به روایت یک داستان از طریق متن و دیالوگ محدود نمی‌کند. تصویر، بدن، صدا، نور، فضا و عناصر بصری در اجراهای او نقش مهمی دارند و همین ویژگی، آثارش را به موضوعی قابل توجه برای مطالعه و تحلیل در تئاتر معاصر تبدیل کرده است.

این کتاب در دسته‌ی تئاتر قرار دارد و توسط انتشارات نیماژ منتشر شده است.

درباره کتاب هنر اشتباه کردن

هنر اشتباه کردن را می‌توان کتابی برای نزدیک شدن به جهان فکری و اجرایی رومئو کاستللوچی دانست؛ هنرمندی که در تجربه‌های نمایشی خود بارها مرزهای معمول تئاتر را جابه‌جا کرده است. در چنین تئاتری، صحنه فقط محلی برای اجرای یک متن نیست، بلکه مجموعه‌ای از تصویرها، صداها، بدن‌ها و فضاهاست که در کنار یکدیگر تجربه‌ای چندلایه برای تماشاگر ایجاد می‌کنند.

عنوان کتاب نیز بر مفهوم «اشتباه کردن» تأکید دارد؛ مفهومی که می‌تواند در هنر به معنای فاصله گرفتن از قواعد تثبیت‌شده و پذیرفتن امکان تجربه، آزمون و خطا باشد. از این منظر، اشتباه الزاماً یک شکست نیست؛ بلکه می‌تواند بخشی از فرایند آفرینش و رسیدن به زبان تازه‌ای برای بیان هنری باشد.

اهمیت تئاتر کاستللوچی در همین جست‌وجوی مداوم برای پیدا کردن شکل‌های تازه‌ی بیان است. در آثار او، گاهی یک تصویر یا حرکت می‌تواند بیش از مجموعه‌ای از دیالوگ‌ها معنا ایجاد کند. صحنه می‌تواند به فضایی برای مواجهه‌ی مستقیم تماشاگر با بدن، صدا، نور، اشیا و تصاویر تبدیل شود و تماشاگر را وادار کند به جای دنبال کردن یک روایت خطی، درباره‌ی آنچه می‌بیند و تجربه می‌کند فکر کند.

هنر اشتباه کردن از این جهت برای کسانی اهمیت دارد که می‌خواهند تئاتر را فقط به عنوان ادبیات نمایشی یا اجرای یک نمایشنامه نبینند. کتاب می‌تواند زمینه‌ای برای توجه بیشتر به مفهوم کارگردانی، زبان صحنه و رابطه‌ی میان عناصر مختلف یک اجرا فراهم کند.

درک چنین رویکردی برای مواجهه با بخش مهمی از تئاتر معاصر ضروری است؛ زیرا در بسیاری از اجراهای امروز، معنا فقط از طریق کلمات منتقل نمی‌شود. بدن بازیگر، طراحی صحنه، موسیقی، نور، سکوت، ویدئو و حتی نحوه‌ی قرار گرفتن تماشاگر در فضای اجرا می‌توانند بخشی از ساختار معنایی اثر باشند.

درباره نویسنده؛ ژان لویی پریه

ژان لویی پریه در این کتاب بر تئاتر رومئو کاستللوچی تمرکز کرده است؛ موضوعی که امکان بررسی یکی از تجربه‌های متفاوت تئاتر معاصر را فراهم می‌کند. تمرکز کتاب بر یک هنرمند و زبان اجرایی خاص او، آن را به اثری مناسب برای مطالعه‌ی دقیق‌تر شیوه‌های جدید کارگردانی و اجرا تبدیل کرده است.

از خلال چنین بررسی‌ای، خواننده می‌تواند با این پرسش مواجه شود که تئاتر چه زمانی از مرزهای معمول خود عبور می‌کند و چگونه می‌توان با کنار گذاشتن برخی قواعد آشنا، به شکل‌های تازه‌ای از تجربه‌ی صحنه دست پیدا کرد.

درباره مترجم؛ علی شمس

ترجمه‌ی فارسی هنر اشتباه کردن را علی شمس انجام داده است. این اثر یکی از کتاب‌های نظری تازه‌ای است که در حوزه‌ی نمایش و هنر اجرا توسط انتشارات نیماژ منتشر شده و ترجمه‌ی آن برای مخاطبان فارسی‌زبان امکان آشنایی با بحث‌ها و نگاه‌های تحلیلی مرتبط با تئاتر رومئو کاستللوچی را فراهم می‌کند.

چرا کتاب هنر اشتباه کردن را بخوانیم؟

• برای آشنایی با تئاتر رومئو کاستللوچی و شیوه‌ی متفاوت او در خلق اجرا.
• برای شناخت بهتر تئاتری که در آن تصویر، بدن، صدا و فضا در کنار متن اهمیت پیدا می‌کنند.
• برای علاقه‌مندان به تئاتر معاصر و تجربه‌های متفاوت در هنر اجرا.
• برای درک بهتر نقش کارگردان در شکل دادن به زبان و تجربه‌ی یک اجرای نمایشی.
• برای کسانی که می‌خواهند درباره‌ی رابطه‌ی میان تماشاگر، صحنه و معنا در تئاتر بیشتر بدانند.
• برای دانشجویان، پژوهشگران، کارگردانان و علاقه‌مندان جدی حوزه‌ی تئاتر و هنر اجرا.

کتاب هنر اشتباه کردن مناسب چه کسانی است؟

هنر اشتباه کردن بیشتر برای مخاطبانی مناسب است که به تئاتر معاصر، کارگردانی، هنر اجرا و مباحث نظری نمایش علاقه دارند. دانشجویان و پژوهشگران تئاتر می‌توانند از این کتاب برای شناخت یکی از رویکردهای متفاوت در تئاتر معاصر استفاده کنند و علاقه‌مندان به اجراهای تجربی نیز می‌توانند از آن به عنوان دریچه‌ای برای فهم بهتر زبان هنری رومئو کاستللوچی بهره ببرند.

اگر تئاتر را فراتر از متن