ماه غمگین ماه سرخ

رضا جولایی، داستان‌نویس جریان‌سازی که با آثاری مانند سوء‌قصد به ذات همایونی و شکوفه‌های عناب یکی از مهم‌ترین داستان‌نویسان معاصر ایران است، در رمان ماه غمگین، ماه سرخ بار دیگر قدرتش را در روایت خلاقانه یک واقعه تاریخی به رخ کشیده است. رمان روایتی است از پنج روز آخر زندگی میرزاده عشقی در تیر ماه 1303. شاعر ناآرام و منتقدی که ترور تراژیکش یکی از نمادهای کشتن ذهن‌های آزادی‌خواه است در تاریخ معاصر. جولایی شخصیت‌های تاریخی را با استفاده از تخیل شگفتش تبدیل کرده به قهرمان‌های داستانی. از شخصیت‌هایی چون ملک‌الشعرای بهار و قمرالملوک وزیری تا آدم‌هایی که در غبار تاریخ گم شده‌اند و جولایی آن‌ها را ساخته است. داستان با خواب شومی آغاز می‌شود که شاعر آزادی‌خواه دیده. خوابی که همه وجودش را آشفته کرده و می‌خواهد بار سفر ببندد تا این شر از سرش بگذرد. در این میان، شخصیت‌های گوناگون قصه‌های خود را می‌گویند در راستای قصه عشقی جوان. تصویر تهرانی را می‌بینیم که سرگردان آخرین روزهای حکومت قجرهاست و قدرت گرفتن «سردار سپه»ای که نمی‌خواهد عشقی زنده بماند. رمان قصه رنج فکر است در تاریخی که بسیاری اوقات نخبگان خود را از بین برده است و ترس شاعر از گلوله‌ای که نمی‌داند از کجا بر تتش خواهد نشست. و دیالوگ مشهور رمان: عشقی در حال مرگ به بهار می‌گوید «می‌دانم که می‌میرم، رسوای‌شان کن. به همه بگو چه کسانی مرا کشتند...»